Anasayfa Kültür Yöresel Forklör

Yöresel Folklör

e-Posta Yazdır PDF

Halkoyunları

Zonguldak yöresi davul ve köçek oyunları yönünden oldukça zengindir. Geçmişte davulcuların omuzlarına astıkları çift davulla oynadıkları söylenir. Göbekleşme, kaşık, zil gibi ayrık düzen oyunları; bağlama, tanbura, cura kemane (tırnak kemanesi), çiftelli, zurna, kaval (dilli, dilsiz), tef, darbuka,zil, kaşık, zilli maşa, tangurdak eşliğinde oynanırdı.

Erkek oyunlarının yok denecek kadar öz, parayla tutulan köçeklerin (meyter) ve köçek oyunlarının yaygın olmasının nedeni, erkeğin köyünden ayrı bir işyerinde (kömür ocaklarında) çok ağır koşullarda çalışması, yaşamasıyla ilgilidir. Köyüne izinli gelen erkek eğlenme, oyun gereksinimini köçek tutarak ve onu izleyerek giderir. Bu nedenle, yörede köçek ve kadın oyunları, yaygındır. Kadın oyunları giysi, ritmi ve ezgisiyle kadının zarafetini, hareketliliğini, canlılığını simgeler, öne çıkarır.

Çaycuma'da Aman of, Döktürü Muazzez, maça Kızı, biriciksin; Devrek'te dirgine, topal Osman; Kdz. Ereğli'de Kestanesi Köyü, Eğrice meşe; Alaplı'da Sömsöm Yavrum, Kabataşın Altı Bayır yöreye ait ezgi ve oyunlardır.

yukari.png

Mavili

Bir salınma bir nazlanma havası olan bu oyunun türkü sözleri sevgi ve beğenme üzerinedir. Oyuncular yavaş ritimli olan bu oyun müziği ile birlikte aheste bir yürüyüş, etrafında dönmelerle oyunu bitirirler. Bu oyun aynı zamanda diğer oyunla için hazırlık olmaktadır.

 

Mavili mavili elini

Yabancılarıy gelini

Mavili de mavili anari

Mavilide mavili ela gız

 

Bilemeyom kimleri Ayşe gız

Mavili de mavili elini

Yabanclarıy gelini

Mavili de mavili anari

 

Yangunu da Memediy yari

Alabacak alabacak

Mehmet eniştemiz olacak

 

Ahmet armut yirmisiy

Mahallede birmisiy

Sana Ayşe'yi alıverecez

Ona dagadunum dermisiy

 

Mavili mavili anari

Yangunu da Ahmediy yari

Mavili de mavili elini

Yabancılarıy gelini

Alabacak alabacak

Mehmet eniştemiz olacak.

yukari.png

Kavşak Suyu

Mavili oyundan sonra Kavşak Suyu denilen oyun oynanır. Daha canlı ve hareketli bir oyundur. Daire formunda oynanır. Gerinmeyle başlar, daire formu bozulmadan karşılıklı gelip oynar, kendi etrafında uçarcasına dönüşler oyunun en gösterişli figürüdür. Oyun türküsünün sözleri yine beğenme ve sevgi üzerine söylenmiştir. Bu türkü suyun başında yapılan eğlentileri de bekar erkeklerin gelinlik çağındaki genç kızları beğenmeye gittikleri ve beğendikleri kızlarla ilişki kurmak için söylenen ve bir atışma şeklinde yapılan sözlerden meydana gelmiştir.

 

Ah, kiremitte buz musun?

Gelin misin, kız mısın?

Ah, akşam size gelecem

Evde yaluvuz musun?

Haydi de evde yaluvuz musun?

 

Eşim aman aman eşim de gel

Kavşak suyuna gideriken peşimden gel

Hey hey hey hey ille de sana varacam aman

Almazsan da kaçacam aman

Eğer beni alırsan asri de nişan yapacam aman.

 

Ah, bisiklete binersin

Bizim orda inersin

Ah annen sorarsa

Lastik patladı dersin

Haydi de lastik patladı dersin

 

Eşim aman aman eşim de gel

Kavşak suyuna gider iken peşimden gel

Hey hey hey hey ille de sana varacam aman

Almazsan da kaçacam aman

Eğer beni alırsan asri de nişan yapacam aman.

 

Ah, kiremitten özler var

Yarda ela gözler var

Ah, yari tenhada görsem

Söyleyecek sözler var

 

Ah, iki tahta çakarız

Arasından bakarız

Ah, bize Bartınlı derler

Oğlanları yakarız

Haydide oğlanları yakarız

 

Eşim aman aman eşimden gel

Kavşak suyuna gider iken peşimden gel

Hey hey hey hey ille de sana varacam aman

Almazsan da kaçacam aman

Eğer beni alırsan asri de nişan yapacam aman.

 yukari.png

Dıv Dıv

Kavşak suyundan hemen sonra "dıv dıv" oynanmaktadır. Bu oyun yörenin geleneksel yapısı olan karşılama türündedir. Karşılıklı gidip gelme, yanlara açılıp kapanma ve dönmeler şeklinde oyun tamamlanır. Bu oyunun türsüsünde de yine sevgi ve beğenilme duygularının ifadesi ola sözler vardır.

 

Atlı geliyor atlı

Anam altında kilim katlı

Benim sevgili yarim

Anam baldan şekerden tatlı

Dıv dıv dıv

 

Dallarda yeşil yaprak

Anam kirazlar tabak tabak

Kavuşalım sevdiğim

Anam sonumuz kara toprak

Dıv dıv dıv

 

Rakı iç benim için

Anam ölüyom senin için

Böyle sevdalık olmaz

Anam sen de öl benim için

Dıv dıv dıv.

 

Bu oyunların yanında Aman of oyunu, Topal Osman oyunu, Kestanesi oyunları da oynanır.

 yukari.png